World history teaching in Asia - A comparative survey

15/09/2020
Nhà xuất bản: Berkshire
Năm xuất bản: 2019
Kích thước: 16 x 24 cm
Số trang: 417

 

World history teaching in Asia - A comparative survey (Giảng dạy lịch sử thế giới ở châu Á - Nghiên cứu so sánh) do Nhà xuất bản Berkshire (Mỹ) xuất bản năm 2019. Công trình là kết quả của chương trình nghiên cứu, so sánh giảng dạy lịch sử thế giới ở châu Á do Hội các nhà sử học thế giới ở châu Á tiến hành từ năm 2010 và hai cuộc Hội thảo quốc tế về chủ đề nói trên được tổ chức tại Nhật Bản (năm 2014) và tại Philippin (năm 2015). Cuốn sách gồm 1 bài giới thiệu, 10 bài nghiên cứu về giảng dạy lịch sử thế giới tại 8 nước châu Á: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines, Indonesia, Singapore, Ấn Độ.  

 

Về giảng dạy lịch sử thế giới tại Việt Nam có bài viết của 2 tác giả là Tạ Thị Thúy (Viện Sử học) và Đặng Xuân Kháng (Đại học Quốc gia Hà Nội) “Teaching world history in Vietnam: Innovation and the real situation (Giảng dạy lịch sử thế giới ở Việt Nam: Đổi mới và hiện trạng)”.   

 

Trong bài viết, các tác giả nêu: Đổi mới và tình hình giảng dạy lịch sử thế giới ở Việt Nam là nội dung chính của bài viết này. Để làm rõ những bước biến chuyển trong giảng dạy lịch sử thế giới, trước hết bài viết giới thiệu sơ lược về tình hình giảng dạy lịch sử thế giới ở Việt Nam trước khi đổi mới. Theo đó, thời kỳ trước năm 1945, trong các nhà trường Pháp - Việt do người Pháp lập ra, lịch sử thế giới được giảng dạy là lịch sử và văn minh phương Tây, lịch sử văn minh của nước Pháp. Từ 1945 đến 1975, lịch sử thế giới được giảng dạy ở miền Nam là theo chương trình của các nước tư bản, còn ở miền Bắc nói chung là theo mô hình của các nước xã hội chủ nghĩa. Từ sau năm 1975, cả Việt Nam thống nhất một chương trình nghiên cứu và giảng dạy về lịch sử thế giới (theo quan điểm của miền Bắc).

 

Từ năm 1986, trong bối cảnh chung của công cuộc Đổi mới toàn diện đất nước, việc biên soạn và giảng dạy môn lịch sử nói chung, lịch sử thế giới nói riêng cũng dần được đổi mới. Theo các tác giả, thành tựu lớn nhất của việc đổi mới này là lịch sử (gồm lịch sử Việt Nam và lịch sử thế giới) đã được tiếp cận một cách toàn diện hơn. Nếu như trước kia, việc biên soạn và giảng dạy được cho là nghiêng về lịch sử Việt Nam hơn thì nay trong môn lịch sử, lịch sử thế giới đã chiếm một thời lượng đáng kể, gần như cân bằng với môn lịch sử đất nước. Về nội dung biên soạn và giảng dạy, không chỉ là các sự kiện chính trị, các phong trào chính trị, lịch sử nói chung đã được nghiên cứu nhiều chiều hơn, trên tất cả các nhân tố: chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội... Cũng thế, các công trình sử học mang nặng tính chất kinh viện, nặng về lý luận (nhiều khi áp đặt, mô hình hóa) cứng nhắc dần được thay thế bằng những công trình mang tính hợp thành giữa các yếu tố: lý luận, phương pháp luận và sử liệu học và như vậy, bớt khiên cưỡng hơn, bớt tư biện hơn và hấp dẫn hơn.   

       

Về lịch sử thế giới, việc đổi mới được chủ trương ngay từ những năm 80 và được thúc đẩy một cách mạnh mẽ từ thập niên 90 trở đi, sau những sự kiện lớn diễn ra trên thế giới. Giới sử học nói chung, các chuyên gia về lịch sử thế giới nói riêng đã đặt ra vấn đề phải đổi mới việc biên soạn và giảng dạy về lịch sử thế giới với mục đích “điều chỉnh” lại cách tiếp cận, tránh các khuynh hướng cả “thiên tả” và “thiên hữu” trong việc nhìn nhận, giải thích đối với những vấn đề của lịch sử thế giới để truyền đạt cho giới trẻ.   

 

P.V

Giáo sư Văn Tạo (1926 - 2017) (12/04/2017)

Giáo sư Văn Tạo, tên thật là Nguyễn Xuân Đào, sinh ngày 29 tháng 4 năm 1926, tại La Tỉnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, công tác ở Ban Văn Sử Địa từ ngày 8 tháng 12 năm 1953 đến năm 1960, ở Viện Sử học từ năm 1960 đến tháng 12 năm 1999 nghỉ hưu. Công tác Đảng từ năm 1953, Đảng ủy viên Đảng ủy Ủy ban Khoa học Nhà nước (nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) 1959-1960.