Hội thảo khoa học "Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và giá trị thực tiễn"

01/08/2022
Hội thảo khoa học Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và giá trị thực tiễn diễn ra sau 50 năm (1972 - 2022) đã góp phần quan trọng trong việc nhìn nhận, đánh giá toàn diện, sâu sắc hơn về cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam.

 

Ngày 27/7/2022 tại Hà Nội, Viện Sử học phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học: "Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và giá trị thực tiễn".  

 

 

Tham dự Hội thảo, về phía Viện Sử học có: TS. Trần Thị Phương Hoa - Phó Viện trưởng giao điều hành; TS. Lê Quang Chắn - Phó Viện trưởng, PGS.TS. Đinh Quang Hải - Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử; PGS.TS. Nguyễn Đức Nhuệ - Chủ tịch Hội đồng khoa học;; về phía Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam có: PGS.TS. Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội; PGS.TS. Nguyễn Văn Nhật - Phó Tổng thư ký; về phía đại biểu khách mời có: Đại tá, PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hà - Nguyên Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh); Đại tá, PGS.TS. Trần Ngọc Long – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam (Bộ Quốc phòng); Thượng tá, ThS. Nguyễn Duy Hiển, Phó Tổng biên tập Tạp chí Lịch sử quân sự; Thiếu tá, TS. Trần Hữu Huy, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam; PGS.TS Nguyễn Đình Lê - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội); cùng đông đảo các nhà nghiên cứu, các cán bộ đến từ: Viện Sử học; Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; Khoa Lịch sử (Trường Đại học Sử phạm Hà Nội); Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam (Bộ Quốc phòng); Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Học viện Ngân hàng, Đại học Ngoại thương, Đại học Trần Đại Nghĩa…

 

 

Ngoài Báo cáo đề dẫn, Ban Tổ chức đã nhận được 28 báo cáo khoa học, chia thành 3 chủ đề: Chủ đề 1: Những vấn đề chung (9 báo cáo); Chủ đề 2: Diễn biến của cuộc tiến công chiến lược (14 báo cáo); Chủ đề 3: Ý nghĩa lịch sử và giá trị thực tiễn (5 báo cáo).

 

Trình bày Báo cáo đề dẫn, TS. Trần Thị Phương Hoa đã nêu rõ mục tiêu, những đóng góp khoa học và thực tiễn của Hội thảo, qua đó khẳng định tầm quan trọng của cuộc Tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam trong lịch sử dân tộc, cũng như ý nghĩa thực tiễn và giá trị lịch sử của nó, đồng thời cũng điểm qua nội dung và đóng góp của 28 tham luận tại Hội thảo này. 

 

 

Hội thảo đã trực tiếp lắng nghe 12 tham luận. PGS.TS. Nguyễn Văn Nhật với tham luận Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 trong tiến trình của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã nhấn mạnh đến các nội dung: Cục diện chiến trường Đông Dương và kế hoạch tác chiến năm 1972; ý nghĩa lịch sử của cuộc tiến công chiến lược năm 1972 trong tổng thể cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đặc biệt, tác giả đi sâu phân tích cuộc tiến công chiến lược năm 1972 có tác dụng rất lớn đối với Lào và Campuchia, cuộc tiến công chiến lược đã liên tiếp tấn công địch ở nhiều nơi. Đối với các chiến trường trong nước, cuộc tiến công chiến lược có vai trò lớn để giải phóng gần hết tỉnh Quảng Trị, Kon Tum, và phía Bắc tỉnh Bình Định,…

 

 

PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hà với tham luận Cuộc tiến công chiến lược năm 1972: Năm mươi năm nhìn lại đã đi sâu phân tích 4 mốc quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đó là phong trào Đồng Khởi năm 1960, Tết Mậu Thân năm 1968, cuộc tiến công chiến lược năm 1972 và cuối cùng là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975. Trong đó, tác giả khẳng định năm 1972 là mốc điểm rất quan trọng, được xem là bản lề của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

 

PGS.TS. Trần Ngọc Long với tham luận Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở Quảng trị: 50 năm nhìn lại đã nhấn mạnh: Đây là đòn tiến công hiểm và bất ngờ đối với Mỹ và Chính quyền Sài Gòn, từ kế hoạch tác chiến phòng thủ khu vực đến chiến dịch phòng ngự. Tác giả cũng đặt ra một số câu hỏi như: Lựa chọn loại hình chiến dịch phòng ngự hay phản công được xác định như thế nào? Có bị động hay không? Kế hoạch tác chiến phòng thủ khu vực được thực hiện như thế nào?

 

 

PGS.TS. Đinh Quang Hải trình bày tham luận Vị trí và ý nghĩa lịch sử của trận đánh điểm cao 1015-1049 trong Chiến dịch Xuân Hè năm 1972 đối với chiến trường Bắc Tây Nguyên đi sâu làm rõ ba vấn đề: Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng trong Chiến dịch Xuân Hè năm 1972; khái quát vị trí chiến lược và diễn biến trận đánh điểm cao 1015-1049, góp phần vào thắng lợi của chiến dịch Đắc Tô - Tân Cảnh.          

 

Thiếu tá, TS. Trần Hữu Huy trình bày tham luận Chiến trường Thừa Thiên Huế trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972 đã tập trung phân tích vấn đề thời cơ của tiến công chiến lược gồm: Tình hình chiến trường, lực lượng quân sự, bầu cử tổng thống Mỹ; chủ trương và kế hoạch mở chiến dịch Thừa Thiên Huế. Tác giả tham luận nhấn mạnh: Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 giành thắng lợi nhờ công tác nghi binh rất lớn.        

  

 

TS. Lê Văn Phong trình bày tham luận Chiến dịch Nguyễn Huệ trong tiến trình cuộc tiến công chiến lược năm 1972 đã trình bày về hoàn cảnh lịch sử mở chiến dịch Nguyễn Huệ, trong đó nhấn mạnh đến quyết định mang tầm chiến lược của Đảng. Tham luận cũng tập trung phân tích chiến dịch Nguyễn Huệ là đòn tiến công quan trọng làm thay đổi cục diện chiến trường miền Đông Nam Bộ; về quy mô của chiến dịch; không gian của chiến dịch, tính chất của chiến dịch.  

   

PGS.TS Nguyễn Đình Lê trình bày tham luận Tác động của cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam đối với Hội nghị Paris đã nêu rõ hai lý do tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ phía Việt Nam và đối phương, từ đó phân tích sự tác động đến việc ký kết Hiệp định Paris đầu năm 1973.

 

 

 TS. Trần Thị Phương Hoa trình bày tham luận Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam qua nghiên cứu của các học giả nước ngoài đã điểm qua quan điểm của các học giả nước ngoài về các nội dung: Lãnh đạo cuộc chiến và các lực lượng tham gia; diễn biến cuộc tiến công chiến lược; một số nhận xét về các quan điểm của các học giả nước ngoài về cuộc tiến công chiến lược năm 1972. Ngoài ra một số tham luận khác đi sâu tìm hiểu bối cảnh quốc tế, diễn biến và ý nghĩa của cuộc tiến công chiến lược năm 1972.

 

Từ các tham luận đã trình bày và nội dung của Hội thảo, đã có nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận được nêu ra như: Một số vấn đề cần tập trung nghiên cứu về cuộc tiến công chiến lược trên chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long, khu 8, khu 9; một số vấn đề về chiến trường chính, chiến trường chủ yếu, thứ yếu và sự điều chỉnh về chiến trường như thế nào trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972; quan điểm về tiến công và phòng thủ trên chiến trường Quảng Trị và Thừa Thiên; chiến lược quân sự, nghệ thuật nghi binh, di chuyển quân của bộ đội Bắc Việt; bối cảnh quốc tế và bối cảnh chính trường nước Mỹ, vai trò của cuộc tấn công chiến lược năm 1972 đối với Hội nghị Paris và cục diện chiến trường dẫn đến đại thắng mùa xuân 1975, những bài học kinh nghiệm và bài học lịch sử cần tiếp tục đúc kết.

 

 

Tổng kết Hội thảo, PGS.TS. Trần Đức Cường đã tóm lược những nội dung chính được trình bày trong 28 tham luận in trong kỷ yếu và những vấn đề nổi bật được trình bày trực tiếp tại Hội thảo cũng như những ý kiến trao đổi, thảo luận tại Hội thảo: chủ trương và kế hoạch tấn công trên ba mặt trận chính đã được Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương đề ra từ năm 1971; sự chuẩn bị lực lượng để giữ vững thế tấn công từ cuối tháng Ba 1972 đến đầu năm 1973; sự phối hợp giữa đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị và ngoại giao, trong đó đấu tranh vũ trang mang tính quyết định; vai trò, ý nghĩa của cuộc tiến công chiến lược 1972 trong toàn bộ cục diện cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

 

 

 

Hội thảo khoa học Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và giá trị thực tiễn diễn ra sau 50 năm (1972 - 2022) đã góp phần quan trọng trong việc nhìn nhận, đánh giá toàn diện, sâu sắc hơn về cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam, để chúng ta càng thêm tự hào về truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc, đồng thời thêm trân trọng một biểu tượng sáng ngời - tiêu biểu cho ý chí quyết chiến, quyết thắng của dân tộc Việt Nam trong "cuộc đụng đầu lịch sử" với đế quốc Mỹ xâm lược.


 

 

P.V

Giáo sư Văn Tạo (1926 - 2017) (12/04/2017)

Giáo sư Văn Tạo, tên thật là Nguyễn Xuân Đào, sinh ngày 29 tháng 4 năm 1926, tại La Tỉnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, công tác ở Ban Văn Sử Địa từ ngày 8 tháng 12 năm 1953 đến năm 1960, ở Viện Sử học từ năm 1960 đến tháng 12 năm 1999 nghỉ hưu. Công tác Đảng từ năm 1953, Đảng ủy viên Đảng ủy Ủy ban Khoa học Nhà nước (nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) 1959-1960.