Suy nghĩ về phong cách, tác phong làm việc của người đứng đầu: Từ thực tế Viện Sử học

10/06/2020
Thực hiện Kế hoạch chỉ đạo của Đảng bộ Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam về tuyên truyền chào mừng Đại hội Đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng, Website Viện Sử học trân trọng giới thiệu bài viết của Chi bộ Viện Sử học góp phần vào công tác tuyên truyền mà Đảng bộ Viện Hàn Lâm KHXH Việt Nam đã đề ra!

 

Viện Sử học trong những năm qua, đã không ngừng đổi mới về cách thức tổ chức và lãnh đạo công tác nghiên cứu chuyên môn và công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, trọng tâm là hướng tới đội ngũ cán bộ trẻ, vì họ là những thế hệ kế cận và là nòng cốt của Viện trong những năm sắp tới. Bên cạnh đó, để “chắp cánh” cho thế hệ trẻ vươn lên, nắm bắt thời cơ và phát huy được thế mạnh, năng lực của mình, thì cần phải dựa trên nền tảng hết sức cơ bản là đội ngũ cán bộ lâu năm đã và đang công tác tại Viện. Họ là một bộ phận không thể thiếu, không thể tách rời trong nhiệm vụ và chiến lược phát triển của Viện trong thời gian tới.

 

Do vậy, việc đánh giá đúng mức, đầy đủ vai trò và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ kéo dài theo Nghị định 40 của Chính phủ, đồng thời đánh giá đúng, đánh thức năng lực, phát huy có hiệu quả sức trẻ của một bộ phận đông đảo cán bộ đang trong độ tuổi kế cận hiện nay ở Viện Sử học là một bài toán cũng như một hướng phân tích, tiếp cận vừa đòi hỏi sự tinh thông, sáng suốt, hài hòa của người đứng đầu đơn vị, vì nó mang ý nghĩa chiến lược lâu dài cho một chặng đường mới trong sự phát triển của Viện Sử học những năm tiếp theo.    

  

*

 

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 6/2020), Viện Sử học có 54 cán bộ, công nhân, viên chức và người lao động, trong đó, số lượng các cán bộ kéo dài theo Nghị định 40 chiếm một số lượng nhỏ, còn lại, đại đa số là các cán bộ trẻ, nằm trong khoảng độ tuổi từ 25 đến 40 hoặc trên 40. Trong 5 năm tới, đội ngũ kéo dài theo Nghị định 40 tiếp tục giảm xuống, số lượng trung tuổi tăng lên và cán bộ trẻ vẫn là lực lượng chính. Bởi vậy, đặt trong Chiến lược phát triển của Viện Sử học đến năm 2020 và giai đoạn tiếp theo, một trong năm mục tiêu chủ yếu được đề ra là: “Xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học lịch sử có trình độ cao về số lượng và chất lượng, góp phần đào tạo cán bộ nghiên cứu lịch sử cho cả nước nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành khoa học xã hội nói riêng, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế nói chung”.

 

 Để đạt được những mục tiêu lâu dài như nêu trên, Nghị quyết Đại hội Chi bộ Viện Sử học nhiệm kỳ 2015 - 2020 đã xác định: “Đẩy mạnh kết hợp giữa công tác nghiên cứu với đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ trẻ, về chuyên môn và quản lý. Tận dụng và huy động năng lực, thu hút đội ngũ cán bộ, đảng viên có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp nghiên cứu, đào tạo, trao truyền kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu và quản lý cho thế hệ trẻ”. Nói một cách khác, Viện Sử học sẽ thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ, một mặt sẽ tận dụng và phát huy tối đa kinh nghiệm, kiến thức của lớp người đi trước, mặt khác chú trọng hơn đến công tác đào tạo (và cả tự đào tạo), bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ trẻ. Hai nhiệm vụ này có mối quan hệ khăng khít, mật thiết và biện chứng với nhau.  

 

Trước hết, người đứng đầu cấp ủy cũng như Thủ trưởng đơn vị (tại Viện Sử học, hai chức danh trên đã được nhất thể hóa) đã nhận thức rõ về tầm quan trọng cũng như vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ kéo dài theo Nghị định 40. Về mặt thủ tục, Viện Sử học đã thực hiện đúng quy trình và hướng dẫn của Nghị định cũng như của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Quan trọng hơn là, tùy theo tình hình thực tiễn của đơn vị, người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện phối hợp nhịp nhàng với các phòng chuyên môn và các đoàn thể để có thể phát huy tối đa kinh nghiệm, kiến thức của các cán bộ kéo dài theo Nghị định 40 trên 3 phương diện:

 

- Một là, trong hoạt động chuyên môn: Những người kéo dài theo Nghị định 40, tuy hết tuổi quản lý nhưng lại là những người có học hàm, học vị cao, đặc biệt họ đang đến “độ chín” của chuyên môn, nhất là trong nghiên cứu lịch sử, một ngành cần phải có thâm niên, kinh nghiệm và tích lũy trong một thời gian dài liên tục. Họ tham gia vào Hội đồng khoa học của Viện, sẽ là những thành viên tư vấn, đề xuất cho Lãnh đạo Viện hoạch định những kế hoạch, định hướng phát triển chuyên môn cho cơ quan, cả trước mắt và lâu dài, hoặc những nhiệm vụ chính trị đột xuất của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng như của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Họ cũng là những người trực tiếp góp ý, thẩm định qua tất cả các khâu (từ xét duyệt tên, xét duyệt thuyết minh, tham gia hội đồng nghiệm thu) của các chương trình khoa học hàng năm (đề tài cấp bộ, hệ đề tài cấp cơ sở, hoạt động chung), các đề tài, dự án ký kết với trong và ngoài nước, ở trung ương và địa phương,… Không những vậy, họ còn là người nhiệt tình định hướng, giúp đỡ, chỉ bảo trong việc trau dồi chuyên môn, đào tạo cũng như các hoạt động hội thảo, tọa đàm khoa học, góp phần quan trọng để nâng cao trình độ cho cán bộ trẻ. Có thể nói, trên phương diện này, đội ngũ cán bộ kéo dài theo Nghị định 40 là “chỗ dựa” tin cậy của Lãnh đạo Viện cũng như toàn thể cán bộ.

 

- Hai là, trong công tác giảng dạy, hướng dẫn. Với chuyên môn sâu rộng và kinh nghiệm nhiều của mình, những người kéo dài theo Nghị định 40 là “nòng cốt” trong công tác đào tạo tại Khoa Sử học (Học viện Khoa học xã hội) và các cơ sở đào tạo ở trong và ngoài Hà Nội. Họ không chỉ trực tiếp đứng lớp mà còn tham gia có hiệu quả vào các khâu theo quy trình đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó quan trọng nhất là hướng dẫn và tham gia Hội đồng bảo vệ cấp cơ sở, cấp Học viện cho các nghiên cứu sinh, học viên cao học. Đóng góp của họ đã góp phần thực hiện tốt chức năng đào tạo (một trong 3 chức năng quan trọng nhất của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam cũng như của Viện Sử học) đội ngũ cán bộ có trình độ cao về khoa học xã hội và nhân văn của nước ta.

 

- Ba là, những người kéo dài theo Nghị định 40 ở Viện Sử học, 100% là đảng viên, do vậy, họ là những người luôn đi tiên phong và gương mẫu về tác phong trong công việc, sự đoàn kết nhất trí trong nội bộ, trong phê bình và tự phê bình… Họ trở thành những “tấm gương” cho cán bộ trẻ học tập và noi theo.  

 

Với những phương diện nêu trên, người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện luôn luôn trân trọng các nhà khoa học được kéo dài theo Nghị định 40, bởi họ có vai trò vô cùng quan trọng trong “sức sống” của Viện Sử học, là một nguồn nhân lực có hàm lượng tri thức chất lượng rất cao, góp phần thúc đẩy sự phát triển và củng cố thế mạnh, tiềm lực khoa học của Viện, đồng thời là “sợi dây” gắn kết các thế hệ, tránh tình trạng hẫng hụt về đội ngũ cán bộ qua các thời kỳ. Trong công tác này, người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện Sử học đã giải quyết hài hòa, hiệu quả, đảm bảo về quyền và lợi ích, tạo sự ổn định, đoàn kết và phát triển cơ quan trong thời gian qua cũng như trong các giai đoạn tiếp theo.

 

Thứ hai, đối với lớp cán bộ trẻ (cả về tuổi đời cũng như kinh nghiệm về chuyên môn và nghiệp vụ). Đối với bộ phận này, người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện luôn quan tâm và có nhiều chính sách, biện pháp để hỗ trợ họ trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và trong cả cuộc sống. Thực tế trong những năm qua tại Viện Sử học cho thấy, đa phần các cán bộ trẻ đều nằm trong chương trình quy hoạch của Viện Sử học, cả về bên Đảng cũng như bên chính quyền. Thực hiện theo hướng dẫn quy hoạch cán bộ của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, với Viện Sử học, nhiều cán bộ trẻ sau khi đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ, họ đã được quy hoạch vào nhiều chức vụ khác nhau, như: trưởng, phó phòng chuyên môn và nghiệp vụ, tổng biên tập, phó tổng biên tập, viện trưởng, phó viện trưởng hay chi ủy viên, phó bí thư chi bộ rồi bí thư chi bộ...

 

Đặc biệt hơn, trong số họ, do sự “mạnh bạo” của người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện, họ đã được giao và bổ nhiệm vào các chức vụ như trưởng phòng chuyên môn, phó phòng chuyên môn, với các phòng đòi hỏi về yêu cầu nghiệp vụ cũng vậy. Nhìn lại vấn đề này ở Viện Sử học trong những năm trước, chắc không ai nghĩ là trưởng và phó phòng chuyên môn ở một đơn vị nghiên cứu lâu năm lại có tuổi đời và tuổi nghề trẻ đến vậy. Ở đây, có một sự gửi gắm với ẩn ý sâu xa là của người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện: sớm giao nhiệm vụ cho các cán bộ trẻ, đặt họ vào những vị trí quản lý khác nhau, để sau này họ không còn cảm thấy mới lạ khi được giao hay nắm những nhiệm vụ cụ thể.  

 

Sau một thời gian “giao việc”, một số người trong số đó đã phát huy được sức trẻ, phát huy được phẩm chất và năng lực của mình. Sự nhìn nhận đúng đắn và coi trọng sức trẻ, đã được người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện cụ thể hóa bằng việc nhiều cán bộ trẻ mới đã được giao chủ nhiệm đề tài cấp bộ, điều mà ít thấy trong những năm trước. Nếu như thời xưa, khi cán bộ trẻ mới bảo vệ xong Tiến sĩ, thì chắc vẫn chỉ có thể tham gia cộng tác, viết chuyên đề hoặc thành viên tham gia đề tài, chứ hoàn toàn không có cơ hội đứng chủ nhiệm đề tài cấp Bộ như hiện nay.

Vai trò và niềm tin của người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện vào thế hệ trể, còn được thể hiện ở chỗ, nhiều cán bộ trẻ đã và đang tham gia các khóa đào tạo Tiến sĩ ở nước ngoài, hoặc hăng hái tham gia các khóa trao đổi học thuật, tham gia các cuộc hội thảo quốc tế tổ chức ở nước ngoài... Đây được xem là sự vươn lên và nỗ lực hết mình của thế hệ trẻ trong bối cảnh năng động và hội nhập. Trước nhu cầu hội nhập trong nghiên cứu, người đứng đầu đơn vị luôn ủng hộ và tạo mọi điều kiện để các cán bộ trẻ phát huy được năng lực của mình, đặc biệt là cơ hội tham gia học tập nghiên cứu, trao đổi học thuật ở môi trường ngoài nước.   

 

*

 

Nhìn lại vai trò của người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện Sử học trong việc lãnh đạo công tác nghiên cứu cở bản và thực hiện các nhiệm vụ chính trị khác, có thể đánh giá toàn diện dựa trên nhiều thành quả các nhiều phương diện khác nhau. Nhưng một vài điểm nhấn trong thời gian qua mà người đứng đầu cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện Sử học đã cố gắng hết mình đó là công tác cán bộ, nguồn nhân lực để nối dài thành tựu lớn lao mà Viện Sử học đã có được trong suốt chặng đường vừa qua, đó là giải quyết hài hòa và có hiệu quả nội dung Nghị định 40 của Chính phủ, vừa phát huy được năng lực, tri thức và kinh nghiệm của họ trong công tác nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách, làm cầu nối liên kết giữa các thế hệ trong Viện tạo thành một khối thống nhất và đoàn kết. Tiếp đến là việc truyền lửa và thổi vào thế hệ trẻ niềm đam mê khoa học, ý thức trách nhiệm trong công việc và với các công việc chung của cơ quan. Thành tựu ấy, bên cạnh sự nỗ lực của cấp ủy và Ban Lãnh đạo Viện Sử học, cũng cần nhấn mạnh tới những cố gắng của tổ chức Công đoàn và Đoàn Thanh niên Viện Sử học đã đồng hành, xây dựng tập thể Viện Sử học thành một khối thống nhất, đoàn kết, phát huy truyền thống và bề dày lịch sử 65 năm xây dựng và phát triển. Với định hướng gắn kết và chia sẻ từ thế hệ “kéo dài” kết nối với thế hệ trẻ, trong tương lai, Viện Sử học sẽ hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính trị được giao./.

 

Chi bộ Viện Sử học

Giáo sư Văn Tạo (1926 - 2017) (12/04/2017)

Giáo sư Văn Tạo, tên thật là Nguyễn Xuân Đào, sinh ngày 29 tháng 4 năm 1926, tại La Tỉnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, công tác ở Ban Văn Sử Địa từ ngày 8 tháng 12 năm 1953 đến năm 1960, ở Viện Sử học từ năm 1960 đến tháng 12 năm 1999 nghỉ hưu. Công tác Đảng từ năm 1953, Đảng ủy viên Đảng ủy Ủy ban Khoa học Nhà nước (nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) 1959-1960.