Hội thảo khoa học: “35 năm Đổi mới ở Việt Nam - Những vấn đề về văn hóa, xã hội”

10/11/2021
Việt Nam đã trải qua 35 năm thực hiện đường lối Đổi mới và đạt được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực nói chung và trên lĩnh vực văn hóa, xã hội nói riêng. Những thành tựu đó có ý nghĩa lịch sử to lớn trên con đường xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam trên trường quốc tế.

 

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam, diễn ra từ ngày 15 đến ngày 18/12/1986, tại Hà Nội đã đề ra chủ trương Đổi mới toàn diện đất nước, trước hết là đổi mới tư duy, nhất là tư duy kinh tế để đưa nước ta vượt qua những thách thức, khó khăn, tình trạng khủng hoảng, tiếp tục phát triển.  

 

 

 Trải qua 35 năm, bên cạnh những thành tựu đạt được, công cuộc Đổi mới ở Việt Nam cũng bộc lộ nhiều hạn chế cần phải tập trung giải quyết, khắc phục. Đồng thời, hiện nay Việt Nam cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức không nhỏ trên đường Đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Nhằm tổng kết những kết quả của công cuộc Đổi mới, phân tích những thành tựu đạt được trên các lĩnh vực, cũng như những hạn chế, tồn tại cần khắc phục, đồng thời rút ra một số kinh nghiệm cho sự nghiệp Đổi mới và phát triển đất nước trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, ngày 5 tháng 11 năm 2021 tại Hà Nội, Viện Sử học phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học: “35 năm Đổi mới ở Việt Nam - Những vấn đề về văn hóa, xã hội”. Ban tổ chức đã nhận được 22 tham luận của các nhà nghiên cứu và chia thành 3 chủ đề như sau:    

 

Những vấn đề chung, có các tham luận của PGS, TS Nguyễn Danh Tiên: 35 đổi mới ở Việt Nam-Thành tựu và thách thức; TS. Nguyễn Hữu Dũng: Chủ trương của Đảng về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời kỳ đổi mới; TS. Trần Thị Phương Hoa: Đổi mới  ở Việt Nam qua nghiên cứu của các học giả nước ngoài. Các tham luận này đã khái quát những kết quả, thành tựu nổi bật trong công cuộc Đổi mới của Việt Nam trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, an sinh xã hội, giáo dục và khoa học công nghệ, xây dựng Đảng, an ninh - quốc phòng, đối ngoại và chủ trương, kinh nghiệm trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc… Với chủ đề này, các tác giả còn góp phần tổng hợp tình hình nghiên cứu về sự nghiệp Đổi mới của Việt Nam trong những năm qua, nhìn nhận và đánh giá những động cơ thúc đẩy Đổi mới, làm rõ những thay đổi trong một số lĩnh vực chịu tác động mạnh của Đổi mới như kinh tế, đối ngoại, giáo dục và y tế. Trên cơ sở những thành tựu đạt được, các báo cáo đã nêu rõ những khó khăn, thách thức không nhỏ đối với Việt Nam như vấn đề toàn cầu hóa, sự phân hóa giàu nghèo, vấn đề nguồn nhân lực, vấn đề môi trường, sự phát triển bền vững và đặc biệt là vấn đề bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

 

 

Những vấn đề xã hội và quản lý xã hội, đó là các bài viết: Vấn đề dân tộc và chủ trương, chính sách đoàn kết dân tộc của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, của PGS.TS. Nguyễn Văn Nhật; Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, của TS. Lê Mậu Nhiệm; Chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ đổi mới, của PGS.TS. Nguyễn Thanh Xuân.

 

 

Bên cạnh đó, một số tham luận còn tập trung làm rõ một số vấn đề xã hội trong sự nghiệp Đổi mới như: Quá trình thực hiện an sinh xã hội ở Việt Nam sau 35 năm đổi mới (1986-2021), của TS. Ngô Hoàng Nam; Thành tựu giảm nghèo ở Việt Nam qua 35 năm thực hiện đường lối Đổi mới của Đảng, của TS. Lương Thị Hồng; Ngân hàng Chính sách xã hội - Chính sách nhân văn “Không để ai bị bỏ lại phía sau, của TS. Phạm Thị Hồng Hà; Thí điểm xây dựng chính quyền đô thị ở Thành phố Hồ Chí Minh - Bài học về cải cách hành chính sau 35 năm Đổi mới, của PGS.TS. Đinh Quang Hải và TS.Thạch Kim Hiếu; Đô thị hóa ở Việt Nam và một số vấn đề xã hội đặt ra, của TS. Lê Thị Thu Hằng; Chủ trương,chính sách của Đảng và nhà nước Việt Nam đối với thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng trong thời kỳ Đổi mới, của TS. Lê Văn Phong; Chăm sóc sức khỏe toàn dân - Thành tựu lớn của ngành y tế trong 35 năm Đổi mới (1986-2021), của TS. Nguyễn Thị Dung Huyền.

 

 

Những vấn đề về văn hóa, khoa học, giáo dục, nội dung này có các tham luận của PGS.TS.Trần Thị An: Văn hoá Việt Nam 35 năm từ sau Đổi mới: Từ quan điểm tới thực tiễn; PGS.TS. Phạm Mai Hùng: Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới và hội nhập; TS. Nguyễn Thu Hạnh: Tác động của toàn cầu hóa đến văn hóa truyền thống Việt Nam thời kỳ Đổi mới; TS. Vũ Thị Thu Giang: Hoạt động văn hóa - giáo dục của các tổ chức phi chính phủ Mỹ ở Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới.

 

 

Trong lĩnh vực khoa học có các tham luận của PGS.TS. Trần Đức Cường: Sử học Việt Nam trong 35 năm Đổi mới, Phạm Quang Long: Khái lược sự vận động của ý thức văn học Việt Nam trong khoảng từ thời kỳ Đổi mới đến nay”. Những tham luận này đã tổng hợp những thành tựu nghiên cứu, sự chuyển biến cơ bản trong hai lĩnh vực nghiên cứu quan trọng là sử học, văn học.

 

 

Bàn về giáo dục có các tham luận của TS. Duy Thị Hải Hường: Thành tựu giáo dục ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong thời kỳ Đổi mới; TS. Nguyễn Thúy Quỳnh: Vai trò của giáo dục đại học đối với đào tạo nguồn nhân lực trong thời kỳ Đổi mới và hội nhập quốc tế; TS. Trương Thùy Dung: Đổi mới và hội nhập giáo dục đại học ở Việt Nam...

 

 

Các bài viết đã có những đánh giá khá khách quan về kết quả, thành tựu đạt được và cả những mặt còn tồn tại. Các nghiên cứu đều khẳng định công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng vào năm 1986 đã đáp ứng yêu cầu của thực tế, từ đó được đánh giá cao cả ở trong và ngoài nước. Sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam là quá trình tìm tòi của cả tập thể và xuất phát trước hết từ kinh tế nông nghiệp, xuất phát từ địa phương, từ thực tiễn lịch sử. Quá trình đổi mới ở Việt Nam đi từ đổi mới về kinh tế đến đổi mới về chính trị. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới vẫn còn có những hạn chế cần khắc phục, ví dụ như khoảng cách chênh lệch về giàu nghèo, về khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế và giáo dục của hộ nghèo, đồng bào nghèo… Những khiếm khuyết này cần được nhìn nhận, đánh giá để Việt Nam tiếp tục phát huy những mặt tích cực của công cuộc đổi mới trong những năm tiếp theo.  

                               

Đỗ Ngôn Xuyên

Giáo sư Văn Tạo (1926 - 2017) (12/04/2017)

Giáo sư Văn Tạo, tên thật là Nguyễn Xuân Đào, sinh ngày 29 tháng 4 năm 1926, tại La Tỉnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, công tác ở Ban Văn Sử Địa từ ngày 8 tháng 12 năm 1953 đến năm 1960, ở Viện Sử học từ năm 1960 đến tháng 12 năm 1999 nghỉ hưu. Công tác Đảng từ năm 1953, Đảng ủy viên Đảng ủy Ủy ban Khoa học Nhà nước (nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) 1959-1960.