PGS. TS. David Kerr thuyết trình về "Sử gia Emilio và diễn giải toàn trị về chủ nghĩa phát xít Ý"

10/12/2018
Ngày 12 tháng 12 năm 2018, Viện Sử học phối hợp cùng với Khoa Sử học - Học viện Khoa học Xã hội đã tổ chức buổi sinh hoạt khoa học có sự góp mặt của PGS. TS. David Kerr (University College Dublin). Ông đã có một bài thuyết trình khoa học liên quan đến “ Sử gia Emilio và diễn giải toàn trị về chủ nghĩa phát xít Ý”. Trong bài thuyết trình của mình, ông đã nêu những khái niệm cơ bản về chủ nghĩa toàn trị (totalitarianism) và chủ nghĩa phát xít (Fascism).

Tham dự buổi tọa đàm có TS Trần Thị Phương Hoa, Phó Viện trưởng Viện sử học, đại diện khoa Lịch sử, Học viện Khoa học Xã hội, cùng đông đảo các cán bộ Viện Sử học, các nghiên cứu sinh,và những người nghiên cứu có quan tâm.

 

PGS. TS. David Kerr là Giảng viên trường Đại học Dublin, chuyên nghiên cứu về các cuộc cách mạng và các phong trào cách mạng ở Châu Âu hiện đại, Phát xít và xã hội Ý vào những năm 1930. Bằng nhiều phương pháp nghiên cứu phong phú, trong đó chủ đạo là phương pháp phỏng vấn, PGS. TS. David Kerr đã tiếp xúc với rất nhiều nhân chứng lịch sử - những người từng tham gia vào Đảng phát xít Ý. Qua những cuộc phỏng vấn đó, ông đã nhìn ra cơ sở xã hội của chủ nghĩa toàn trị ở Italia những năm trước, trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai.

 

 

Theo đó, chủ nghĩa toàn trị phát triển mạnh mẽ ở Italia trong những năm 20 của thế kỷ XX. Chủ nghĩa toàn trị chủ trương cai trị trên tất cả các mặt của đời sống xã hội. Nó không chỉ được áp dụng ở cấp chính quyền mà còn hướng tới việc kiểm soát hành vi, đời sống của từng cá nhân trong xã hội. Sùng bái lãnh tụ, sùng bái cá nhân cũng được đề cao theo thuyết của chủ nghĩa toàn trị. Mussolini được coi là một trong những hình tượng được yêu mến nhất ở Italia trong những năm 30, 40 của thế kỷ trước. Học thuyết của chủ nghĩa toàn trị được Mussolini và Hitler đặc biệt quan tâm và đưa vào thực tế. Tuy nhiên, chủ nghĩa toàn trị thịnh trị nhất dưới thời Phát xít Italia. Còn với Phát xít Đức, học thuyết về “dân tộc thượng đẳng”, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc (racism) chiếm ưu thế hơn. Đây cũng là điểm khác biệt lớn nhất giữa Phát xít Italia và Phát xít Đức. Những người Đức thường tỏ ra bố rối khi nhắc tới phát xít Đức và những tội ác mà chế độ này gây ra với nhân loại, đặc biệt là ở châu Âu. Nhưng theo David Kerr, những người Italia tham gia phỏng vấn lại có thái độ ngược lại. Họ không ảm thấy xấu hổ hay tội lỗi bởi họ cho rằng họ không còn lựa chọn nào khác.

 

Khi chiến tranh Thế giới thứ Hai kết thúc, chủ nghĩa toàn trị tiếp tục tồn tại nhưng có nhiều điểm khác biệt so với thời kỳ trước. Chủ nghĩa toàn trị thường được Mỹ và Phương Tây sử dụng để “miêu tả về chủ nghĩa cộng sản”. Trong những năm 70, nó xuất hiện nhiều trong văn học, thơ ca ở Mỹ. Trong những nghiên cứu của Emilio đã chỉ ra những biến đổi mới về chủ nghĩa toàn trị trong giai đoạn này. Đến thập niên 90, chủ nghĩa toàn trị gần như biến mất. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, chủ nghĩa toàn trị lại bắt đầu xuất hiện trong các nghiên cứu của các nhà khoa học, đặc biệt là tại Italia. Những nghiên cứu của Emilio là minh chứng rõ nét nhất cho sự quan tâm của giới khoa học dành cho chủ nghĩa toàn trị cũng như phát xít Italia khi nghiên cứu về lịch sử thế giới.

 

Buổi tọa đàm kết thúc tốt đẹp

Thu Hạnh

Giáo sư, Tiến Sĩ Phạm Xuân Nam (1934-2019) (08/04/2019)

GS.TS. Phạm Xuân Nam sinh ngày 28 tháng 6 năm 1934 tại làng Phù Lưu, xã Tân Hồng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là khu phố Phù Lưu, phường Đông Ngàn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh)