Hội thảo khoa học tưởng niệm 200 năm ngày mất của “Danh nhân lịch sử - văn hóa Bùi Huy Bích (1744-1818)”

10/07/2018
Danh nhân lịch sử văn hóa-Hoàng giáp Bùi Huy Bích sinh năm Giáp Tý (1744) mất năm Mậu Dần (1818), thọ 74 tuổi, quê gốc ở làng Định Công, huyện Thanh Trì (nay là phường Định Công, quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội) sau di cư sang làng Thịnh Liệt (nay thuộc phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai).

 

Ngày 8/7/2018, tại Thái học đường Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội, Viện Sử học cùng Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám và Dòng họ Bùi làng Thịnh Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học tưởng niệm 200 năm ngày mất của “Danh nhân lịch sử - văn hóa Bùi Huy Bích (1744-1818)”.    

   

 

Danh nhân lịch sử văn hóa-Hoàng giáp Bùi Huy Bích sinh năm Giáp Tý (1744) mất năm Mậu Dần (1818), thọ 74 tuổi, quê gốc ở làng Định Công, huyện Thanh Trì (nay là phường Định Công, quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội) sau di cư sang làng Thịnh Liệt (nay thuộc phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai). Trong dòng họ Bùi ở Thịnh Liệt, Bùi Huy Bích là một trong ba vị quan nổi tiếng nhất trên chốn quan trường thời Lê sơ và Lê Trung hưng. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia tộc họ Bùi “danh gia vọng tộc” nổi tiếng ở làng Thịnh Liệt, xứ Sơn Nam. Khi còn nhỏ, ông theo học với cha, lớn lên được học những người thầy nổi tiếng, ông là một trong những học trò xuất sắc của nhà bác học Lê Quý Đôn. Bùi Huy Bích thi đỗ Hương Cống năm Nhâm Ngọ (1762), đến năm 25 tuổi (1769) ông đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (tức là Hoàng giáp).    

   

 

Ngoài Báo cáo đề dẫn của PGS-TS Nguyễn Đức Nhuệ-Phó Viện trưởng Viện Sử học (Tưởng niệm 200 ngày mất của Danh nhân lịch sử-văn hóa Bùi Huy Bích (1744-1818)), Ban Tổ chức Hội thảo đã nhận được 9 tham luận của các nhà khoa học và con cháu hậu duệ dòng họ Bùi, đó là: 1. Bùi Huy Bích trong bối cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX (PGS-TS Nguyễn Thị Phương Chi); 2. Sự nghiệp chính trị của danh nhân Bùi Huy Bích (PGS-TS Hà Mạnh Khoa); 3. Bùi Huy Bích và sự nghiệp Nho học (PGS-TS Vũ Duy Mền); 4. Bùi Huy Bích với Văn Miếu-Quốc Tử Giám Hà Nội (ThS. Nguyễn Văn Tú); 5. Trước tác thơ văn và những đóng góp to lớn của Bùi Huy Bích với nền văn học Việt Nam cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX (PGS-TS Nguyễn Hữu Sơn); 6. Bùi Huy Bích với vùng đất Nghệ An (TS. Lê Quang Chắn); 7. Di sản Hán Nôm của Bùi Huy Bích hiện lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm (PGS-TS Đinh Khắc Thuân); 8. Bảo tồn và phát huy giá trị những di sản văn hóa gắn với danh nhân Bùi Huy Bích (ThS. Đinh Thị Hải Đường, ThS. Bùi Văn Huỳnh); 9. Phấn đấu xứng danh hậu duệ Danh nhân lịch sử-văn hóa Tiến sĩ Bùi Huy Bích (Bùi Đình Trường).   

 

 

Các tham luận và các ý kiến tại Hội thảo đã tập trung làm nổi bật một số nội dung sau: -  Bùi Huy Bích là một đại danh Nho với phẩm chất thanh tao, nho nhã. Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào ông cũng luôn giữ phẩm chất và sống cuộc sống thanh bạch, giản dị, nơi chốn quan trường hay khi lui về ẩn; - Sự nghiệp khoa cử và quan trường của Bùi Huy Bích có những bước thăng trầm, phần nào in dấu ấn những biến động của lịch sử. Trong sự nghiệp quan trường, Bùi Huy Bích đã kinh qua nhiều chức quan; - Bên cạnh quan chức, Bùi Huy Bích cũng là một học giả, nhà thơ nổi tiếng ở cuối thế kỷ XVIII - đầu thế kỷ XIX. Ông đã để lại cho hậu thế một sự nghiệp trước tác thơ văn đồ sộ, gồm cả biên khảo và sáng tác; - Đối với sự nghiệp giáo dục Nho học, đào tạo nhân tài, Bùi Huy Bích đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giáo dục dưới thời trung đại Việt Nam. Ông đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân và được ghi danh trên bia tiến sĩ khoa thi năm Kỷ Sửu (1769) (đang được lưu giữ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám). Tên tuổi của ông đã được vinh danh tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng thầy dạy và các danh Nho; - Sự cần thiết trong việc lưu giữ và truyền bá sự nghiệp sáng tác đồ sộ của danh nhân Bùi Huy Bích. Có lẽ việc tập hợp, hệ thống tất cả những trước tác, di sản của danh nhân Bùi Huy Bích hiện đang được lưu giữ và bảo quản tốt cũng như đẩy mạnh tìm kiếm những tác phẩm, di sản còn đang lưu lạc để có những hoạt động truyền bá, tôn vinh xứng đáng về con người và những công lao đóng góp của danh nhân Bùi Huy Bích... 

 

 

 

P.V

Giáo sư Văn Tạo (1926 - 2017) (12/04/2017)

Giáo sư Văn Tạo, tên thật là Nguyễn Xuân Đào, sinh ngày 29 tháng 4 năm 1926, tại La Tỉnh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, công tác ở Ban Văn Sử Địa từ ngày 8 tháng 12 năm 1953 đến năm 1960, ở Viện Sử học từ năm 1960 đến tháng 12 năm 1999 nghỉ hưu. Công tác Đảng từ năm 1953, Đảng ủy viên Đảng ủy Ủy ban Khoa học Nhà nước (nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) 1959-1960.