Trong tiến trình 96 năm ra đời và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhiều sự kiện có ý nghĩa bước ngoặt đối với cách mạng nước ta đã diễn ra vào mùa Xuân - mùa của khởi đầu, của niềm tin và khát vọng đổi mới. Đặc biệt, một số kỳ Đại hội Đảng hoặc hội nghị mang tầm vóc Đại hội được tổ chức trong khoảng từ tháng 1 đến tháng 3 đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc, gắn liền với những chuyển biến căn bản về đường lối, tư tưởng và phương thức lãnh đạo của Đảng.

Hội nghị thành lập Đảng năm 1930 - Bước ngoặt mở ra con đường cách mạng Việt Nam

Mùa Xuân năm 1930, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản được tổ chức tại Hương Cảng (Trung Quốc). Hội nghị đã thống nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất - Đảng Cộng sản Việt Nam, thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng.

Việc Đảng ta lấy ngày 3-2-1930 - một ngày trong thời gian diễn ra Hội nghị – làm ngày thành lập Đảng đã khẳng định ý nghĩa lịch sử đặc biệt của sự kiện này. Đây là bước ngoặt quyết định, chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo của phong trào cách mạng Việt Nam trong những thập niên đầu thế kỷ XX, mở ra con đường đấu tranh đúng đắn giành độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Đại hội đại biểu lần thứ I của Đảng (1935) - Khôi phục và củng cố tổ chức trong thử thách

Từ ngày 27 đến 31-3-1935, Đại hội đại biểu lần thứ I của Đảng được tổ chức tại Ma Cao (Trung Quốc), với sự tham dự của 13 đại biểu đại diện cho các tổ chức Đảng trong và ngoài nước. Đại hội đã thông qua Nghị quyết chính trị, Điều lệ Đảng và nhiều nghị quyết quan trọng về công tác vận động công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ, binh lính; về mặt trận phản đế, đội tự vệ, cứu tế đỏ…

Trong bối cảnh Đảng vừa trải qua những tổn thất nặng nề do sự khủng bố của thực dân, đế quốc, Đại hội I có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc khôi phục hệ thống tổ chức, củng cố niềm tin và xác định phương hướng đấu tranh, tạo tiền đề cho sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng những năm tiếp theo.

Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng (1951) - Đại hội của kháng chiến và kiến quốc

Diễn ra từ ngày 11 đến 19-2-1951 tại Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang, Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng là Đại hội đầu tiên được tổ chức trong nước, trong điều kiện cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Đại hội có 158 đại biểu chính thức tham dự, đại diện cho toàn Đảng.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của cách mạng ba nước Đông Dương, Đại hội quyết định để mỗi nước có một đảng riêng lãnh đạo. Ở Việt Nam, Đảng ra hoạt động công khai với tên gọi Đảng Lao động Việt Nam. Đại hội đã thông qua cương lĩnh, đường lối chính trị đúng đắn, thể hiện bước trưởng thành vượt bậc của Đảng về tư duy lý luận và năng lực lãnh đạo.

Những quyết sách của Đại hội II có ý nghĩa quyết định, góp phần tăng cường sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đi tới thắng lợi đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng (1982) - Kiên định con đường xã hội chủ nghĩa

Từ ngày 27 đến 31-3-1982, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng được tổ chức với sự tham dự của 1.033 đại biểu, đại diện cho hơn 1,7 triệu đảng viên trong cả nước. Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội sau chiến tranh.

Đại hội đã thông qua Điều lệ Đảng (sửa đổi), tiếp tục khẳng định mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, đồng thời rút ra nhiều bài học thực tiễn quý báu, tạo tiền đề về nhận thức cho công cuộc đổi mới toàn diện sau này.

Đại hội đại biểu lần thứ XI của Đảng (2011) - Tiếp sức cho công cuộc đổi mới

Diễn ra từ ngày 12 đến 19-1-2011 tại Hà Nội, Đại hội XI của Đảng được tổ chức khi đất nước đã trải qua 25 năm đổi mới và đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Đại hội tổng kết 20 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001-2010.

Đại hội XI khẳng định quyết tâm tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Đại hội đại biểu lần thứ XII của Đảng (2016) - Nhìn lại 30 năm đổi mới

Từ ngày 20 đến 28-1-2016, Đại hội XII của Đảng được tổ chức trong không khí phấn khởi của mùa Xuân đất nước. Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi nhìn lại 30 năm đổi mới, đánh giá việc thực hiện Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011), đề ra phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước giai đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo.

Đại hội XII tiếp tục khẳng định con đường đổi mới đúng đắn, nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực cầm quyền và uy tín lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới.

Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng (2021) - Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước

Đại hội XIII của Đảng diễn ra từ 25/1 đến 1/2/2021 tại Hà Nội, với 1.587 đại biểu đại diện cho hơn 5 triệu đảng viên. Đại hội tổng kết nhiệm kỳ XII và quá trình Đổi mới, xác định phương hướng phát triển 2021-2025 và tầm nhìn đến 2030, 2045, phấn đấu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

 

Đại hội đại biểu lần thứ XIV của Đảng (2026) - Nhìn lại 40 năm đổi mới

Đại hội diễn ra vào tháng 1/2026 tại Hà Nội, với 1.586 đại biểu đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trong cả nước. Trong gần một tuần làm việc, Đại hội tập trung thảo luận và quyết định những vấn đề lớn của Đảng và đất nước. 

Đại hội đã thảo luận và thông qua các văn kiện quan trọng, gồm Báo cáo chính trị, tổng kết 40 năm thực hiện đường lối Đổi mới, kiểm điểm việc thực hiện Điều lệ Đảng, đánh giá kết quả lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII; đồng thời bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.

Nhìn lại những kỳ Đại hội Đảng và sự kiện trọng đại diễn ra vào mùa Xuân, có thể thấy đó đều là những dấu mốc lịch sử gắn liền với vận mệnh dân tộc, đánh dấu những bước phát triển mới của Đảng và cách mạng Việt Nam. Thực tiễn 96 năm qua đã khẳng định: sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Mừng Đảng quang vinh, mừng Xuân đất nước đổi mới, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta càng thêm tin tưởng vững chắc rằng Đảng sẽ tiếp tục vững vàng chèo lái con thuyền cách mạng, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội, trong kỷ nguyên mới của dân tộc ta[1].