Hội thảo do Chi đoàn Viện Sử học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Chi đoàn Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Chi đoàn Khoa Lịch sử, Trường Khoa học Nhân văn, Đại học Sư phạm Hà Nội; và Chi đoàn Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 tổ chức. Đây là hoạt động nhằm tạo dựng không gian học thuật dành cho các nhà nghiên cứu trẻ, đồng thời tăng cường kết nối giữa các đơn vị nghiên cứu và đào tạo trong lĩnh vực lịch sử.

Đại diện lãnh đạo, các tác giả tham luận và đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Sử học đặc biệt đánh giá cao việc bốn tổ chức Đoàn thuộc bốn cơ sở nghiên cứu và đào tạo cùng phối hợp tổ chức Hội thảo. Sự kết nối giữa một cơ quan nghiên cứu chuyên ngành với các cơ sở đào tạo có ý nghĩa thiết thực trong việc tăng cường trao đổi giữa những người làm công tác nghiên cứu, giảng dạy và đào tạo, nhất là thế hệ trẻ. Sau ba năm tổ chức, Hội thảo không chỉ là nơi công bố kết quả nghiên cứu mà đang từng bước tạo ra những mối liên hệ học thuật thường xuyên giữa các đơn vị. 
PGS.TS. Võ Xuân Vinh cũng bày tỏ mong muốn Hội thảo không chỉ dừng lại ở một hoạt động khoa học, mà sẽ trở thành cầu nối thúc đẩy những hợp tác lâu dài giữa các nhà nghiên cứu, từ chia sẻ tư liệu, phương pháp và kinh nghiệm nghiên cứu đến hình thành các nhóm nghiên cứu cùng mối quan tâm, mở ra những hướng nghiên cứu mới có thể phối hợp triển khai trong thời gian tới.
Cùng tại Hội thảo, Đại diện Đoàn Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã có phát biểu  động viên các đoàn viên, nhà nghiên cứu trẻ tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, gắn hoạt động Đoàn với nghiên cứu khoa học, đóng góp vào sự phát triển của khoa học xã hội và nhân văn.
 Hội thảo năm nay đã thu hút 41 tham luận của nhiều nhà nghiên cứu trẻ đến từ Viện Sử học, các trường đại học và cơ sở đào tạo lịch sử. Các tham luận đề cập đến nhiều vấn đề đa dạng trong lịch sử Việt Nam, từ lịch sử khu vực, quan hệ quốc tế, lịch sử xã hội, văn hóa, tôn giáo đến những vấn đề về giao lưu, tiếp biến và sự vận động của cộng đồng người Việt trong các không gian lịch sử khác nhau.

PGS.TS. Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Sử học phát biểu khai mạc Hội thảo

Đáng chú ý, ngay trước thời điểm Hội thảo diễn ra, Ban Tổ chức đã hoàn thành việc xuất bản ebook Kỷ yếu Hội thảo. Việc số hóa và xuất bản kỷ yếu dưới dạng ebook không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho đại biểu tiếp cận, lưu trữ và khai thác các kết quả nghiên cứu mà còn thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo ứng dụng công nghệ trong tổ chức và triển khai hoạt động khoa học.

Kỷ yếu hội thảo

Tại Hội thảo, 07 tham luận tiêu biểu đã được lựa chọn trình bày tại hai phiên, tập trung vào những vấn đề nghiên cứu cụ thể, qua đó làm rõ sự vận động của lịch sử Việt Nam trong mối quan hệ với khu vực và thế giới. Các tham luận tập trung khai thác lịch sử Việt Nam từ nhiều không gian, thời kỳ và lĩnh vực khác nhau, qua đó làm nổi bật tính đa chiều và liên kết của lịch sử Việt Nam trong bối cảnh khu vực và quốc tế.
Phiên thứ nhất, do TS. Nguyễn Văn Anh và TS. Nguyễn Văn Dũng chủ trì, tập trung vào những vấn đề lịch sử, chính trị, xã hội và quan hệ quốc tế với ba không gian và loại hình tư liệu khác nhau. TS. Nguyễn Hữu Mạnh, qua việc khai thác bia ký C.123 tháp đôi để tái hiện lịch sử, chính trị và tôn giáo Champa đầu thế kỷ XIII, cho thấy giá trị của việc giải mã tư liệu bia ký trong bổ sung những góc nhìn mới về quá khứ. TS. Trịnh Thị Hà, từ nguồn hương ước cải lương, phân tích cơ chế tổ chức, quản lý và bảo vệ trật tự, trị an tại làng xã đồng bằng Bắc Bộ đầu thế kỷ XX trong bối cảnh xã hội biến đổi. ThS. Nguyễn Hữu Thắng đặt Việt Nam trong cạnh tranh giữa Nhật Bản và các nước thực dân phương Tây tại Đông Nam Á giai đoạn 1940-1945, qua đó mở rộng cách nhìn từ lịch sử quốc gia sang những biến động của khu vực.
Phiên thứ hai do PGS.TS. Võ Xuân Vinh và TS. Vũ Đức Liêm chủ trì tiếp tục mở rộng không gian nghiên cứu sang lịch sử cộng đồng người Việt ở nước ngoài, lịch sử y tế và quan hệ quốc tế. TS. Phạm Thị Hồng Hà và CN. Nguyễn Đình Vũ phân tích quá trình hình thành, phát triển của cộng đồng người Việt tại Australia trong mối liên hệ với những chuyển biến của Việt Nam thời kỳ Đổi mới, góp phần nhận diện các kết nối ngày càng đa chiều giữa Việt Nam với thế giới. TS. Nguyễn Thị Tuyết Nhung và Lamphanh Kvaensankhoun khảo sát hoạt động nông nghiệp của người Việt tại Lào từ đầu thế kỷ XXI đến nay, làm rõ một phương diện của đời sống cộng đồng người Việt ở nước ngoài và sự tương tác kinh tế - xã hội với môi trường sở tại. Ở một hướng tiếp cận khác, TS. Đỗ Hoàng Ánh trình bày nghiên cứu về “Tam Y đoàn”, từ đó đặt ra vấn đề về sự tiếp biến của hệ thống y tế quốc dân công lập Việt Nam trong những điều kiện lịch sử cụ thể. Tham luận cho thấy biên độ của nghiên cứu lịch sử có thể mở rộng sang những lĩnh vực chuyên biệt của đời sống xã hội. Khép lại Phiên 2, TS. Phùng Gia Bách và Nguyễn Thị Lan Anh trình bày về quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong những thập niên đầu thế kỷ XXI.

Nhìn chung, các tham luận cho thấy sự đa dạng về nguồn tư liệu, không gian và hướng tiếp cận trong nghiên cứu lịch sử, từ bia ký, hương ước đến lịch sử cộng đồng, kinh tế, y tế và quan hệ quốc tế. Chính sự đa dạng này làm rõ hơn tinh thần của chủ đề “Tiếp biến và bản sắc”, Qua đó, lịch sử Việt Nam được đặt trong mối quan hệ tương tác với khu vực và thế giới, đồng thời làm nổi bật những quá trình tiếp biến, giao lưu và biến đổi của xã hội Việt Nam qua các thời kỳ. 
Những trao đổi tại Hội thảo không chỉ giúp làm rõ thêm nội dung của các tham luận mà còn gợi mở nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. Đây chính là một trong những ý nghĩa quan trọng của Hội thảo Sử học trẻ: tạo dựng một không gian học thuật cởi mở để các nhà nghiên cứu trẻ trình bày kết quả nghiên cứu, trao đổi học thuật và cùng nhau tìm kiếm những cách tiếp cận mới đối với các vấn đề lịch sử.
Hội thảo Sử học trẻ năm 2026 khép lại trong không khí học thuật nghiêm túc, cởi mở và giàu tinh thần kết nối
Với những kết quả bước đầu, Hội thảo Sử học trẻ được kỳ vọng sẽ tiếp tục được duy trì và phát triển thành một diễn đàn học thuật thường xuyên, quy tụ các nhà nghiên cứu trẻ từ nhiều đơn vị, lĩnh vực và chuyên ngành liên quan, qua đó thúc đẩy nghiên cứu lịch sử theo hướng liên ngành, tăng cường kết nối giữa nghiên cứu và đào tạo, đồng thời tạo thêm những không gian để thế hệ trẻ cùng trao đổi, hợp tác và đóng góp vào sự phát triển của ngành Sử học Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
Một số hình ảnh tại Hội thảo

Ban Tổ chức tặng hoa chúc mừng lãnh đạo bốn đơn vị
Đại diện Đoàn Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo
Đại diện lãnh đạo và Ban tổ chức Hội thảo
Đại diện Ban tổ chức Hội thảo
 
Toàn cảnh Hội thảo
Tác giả trình bày tham luận tại Hội thảo