Ngày 18 tháng 8 năm 2025 tại Hà Nội, Viện Sử học đã mời và đón tiếp GS. Pierre Asselin, của Đại học San Diego State (Hoa Kỳ), đến trao đổi và Thuyết trình khoa học: “Quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ-Con đường tới bình thường hóa”.   

Tham dự buổi thuyết trình có PGS.TS Võ Xuân Vinh, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng Viện Sử học, PGS.TS Đinh Quang Hải, nguyên Viện trưởng Viện Sử học, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, TS. Trần Thị Phương Hoa, nguyên Phó Viện trưởng Viện Sử học, cùng đông đảo các cán bộ nghiên cứu là Tiến sĩ, Thạc sĩ của Viện Sử học.       

Nội dung thuyết trình được chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn thứ nhất, từ 1973 đến 1990. Mốc thời gian năm 1973, theo GS. Pierre Asselin, khi chiến tranh ở miền Nam Việt Nam đang diễn ra, ông Henry Kissinger đã có cuộc tiếp xúc với Thủ tướng Phạm Văn Đồng tại Hà Nội để thảo luận về bình thường hóa quan hệ giữa Việt Nam-Hoa Kỳ. Cũng trong giai đoạn này, những diễn biến tình hình chính trị ở Campuchia cũng tác động tới quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ; Giai đoạn thứ hai, 1991-1995. Đây là giai đoạn mà quá trình bình thường hóa quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ tiến triển nhanh chóng. Tác giả cho rằng, năm 1991 là mốc thời gian quan trọng đối với Việt Nam, vì đây là thời điểm đánh dấu sự sụp đổ của Xô viết, cũng chính từ đây, Việt Nam bắt đầu có những thay đổi về đường lối, chính sách; thời gian này, giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã có những hợp tác về tìm kiếm lĩnh Mỹ mất tích trong chiến tranh ở miền Nam Việt Nam. Đồng thời, Việt Nam đã cho phép Mỹ mở văn phòng tại Hà Nội, để phục vụ quá trình tìm kiếm hài cốt lính Mỹ tham gia chiến tranh ở miền Nam Việt Nam. Đến năm 1994, Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ là Charles Larson đã thăm Việt Nam, nhằm mục đích thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ. Cũng trong năm 1994, Tổng thống Hoa Kỳ là Bill Clinton, đã bỏ cấm vận thương mại đối với Việt Nam. Đến năm 1995, quan hệ giữa Việt Nam-Hoa Kỳ chính thức bình thường hóa.

Tại buổi thuyết trình, nhiều nhà nghiên cứu của Viện Sử học đã đặt câu hỏi tới GS. Pierre Asselin, xoay quanh chủ đề nêu trên như: Việt Nam cân bằng quan hệ với các cường quốc trên thế giới như thế nào trong bối cảnh bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ; chiến lược của Hoa Kỳ cũng như của các nước lớn trong bàn cờ quan hệ quốc tế trong bối cảnh những năm sau Chiến tranh lạnh kết thúc; các nhân tố tác động đến quá trình bình thường hóa quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ; những tiếp xúc giữa Việt Nam-Hoa Kỳ trong thế kỷ XIX là cơ hội để hai quốc gia đi đến gần nhau hơn; cơ hội mở ra bình thường hóa quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ trong năm 1973, không trở thành hiện thực hóa,…