Sáng ngày 15 tháng 01 năm 2026, tại Hà Nội, Viện Sử học đã tổ chức Toạ đàm khoa học với chủ đề “Xu hướng và cách tiếp cận trong nghiên cứu lịch sử thuộc địa ở phương Tây” (Trends and Approaches in Colonial History Research in the West). Toạ đàm có sự tham gia báo cáo của PGS.TS. Nguyễn Thuỳ Linh (Trường Mount Saint Mary, New York, Hoa Kỳ).

Tham dự Toạ đàm có PGS.TS. Võ Xuân Vinh - Viện trưởng Viện Sử học; TS. Lê Quang Chắn - Phó Viện trưởng; TS. Lê Thị Thu Hằng - Phó Viện trưởng, Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, cùng toàn thể viên chức, nhà khoa học của Viện Sử học.

Tại Toạ đàm, PGS.TS. Nguyễn Thuỳ Linh đã trình bày báo cáo với tiêu đề “Xu hướng và cách tiếp cận trong nghiên cứu lịch sử thuộc địa ở phương Tây”, tập trung vào ba nội dung chính:

(1) Cách tiếp cận lịch sử thuộc địa trong nghiên cứu trước đây và hiện nay;

(2) Các xu hướng mới trong nghiên cứu lịch sử thuộc địa ở phương Tây;

(3) Nguồn tư liệu và phương pháp khai thác tư liệu trong nghiên cứu lịch sử thuộc địa.

Những nội dung này đã gợi mở nhiều hướng tiếp cận mới, góp phần làm phong phú thêm nghiên cứu về thời kỳ thuộc địa ở Việt Nam cũng như tại các quốc gia Đông Nam Á trong bối cảnh nghiên cứu lịch sử đương đại.

Trong khuôn khổ Toạ đàm, PGS.TS. Nguyễn Thuỳ Linh cũng giới thiệu công trình nghiên cứu mới mang tên “Vietnam’s Coal Frontier: Mining, Environment and Empire”. Đây được đánh giá là một trong những công trình tiên phong về lịch sử năng lượng tại Đông Nam Á. Cuốn sách phân tích sâu sắc lịch sử môi trường, kinh tế và xã hội của ngành khai thác than quy mô lớn ở Việt Nam thời Pháp thuộc, với trọng tâm là lưu vực than Quảng Yên ở miền Bắc Việt Nam - khu vực nổi tiếng với các mỏ than antraxit lớn hàng đầu thế giới.

Thông qua nghiên cứu này, tác giả làm rõ cách thức hoạt động khai thác mỏ đã chi phối cảnh quan, tái cấu trúc môi trường và tác động sâu sắc đến các cộng đồng địa phương. Đặc biệt, công trình nhấn mạnh vai trò của các chủ thể địa phương, những nhóm xã hội thường ít được chú ý trong nghiên cứu lịch sử Việt Nam hiện đại, bao gồm công nhân mỏ di cư người Việt Nam và Hoa, thương nhân buôn gỗ, người khai thác gỗ và các cộng đồng dân tộc thiểu số. Thoát khỏi mô hình phân tích truyền thống theo trục “chính quốc - thuộc địa”, cuốn sách đề xuất một góc nhìn mới, nhấn mạnh tính chất tương tác phức hợp, đa tầng giữa đế chế, vốn, lao động và môi trường trong chế độ năng lượng thuộc địa, cũng như vai trò của các mạng lưới liên Á.

Toạ đàm đã thu hút sự quan tâm và trao đổi sôi nổi, nhiều ý kiến thảo luận đã được đặt ra, góp phần làm sáng tỏ các vấn đề liên quan đến xu hướng và cách tiếp cận trong nghiên cứu lịch sử thuộc địa ở phương Tây.

Có thể khẳng định, Toạ đàm là một hoạt động học thuật thiết thực và bổ ích, góp thêm những cách nhìn mới trong nghiên cứu lịch sử thuộc địa, đồng thời làm rõ hơn vị trí của Việt Nam trong dòng chảy lịch sử khu vực và thế giới.