NGHIỆM THU CHÍNH THỨC NHIỆM VỤ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CẤP BỘ “LÂM NGHIỆP MIỀN BẮC VIỆT NAM TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1975”
Sáng ngày 20/10/2026, tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp Bộ “Lâm nghiệp miền Bắc Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975”, mã số KHXH/NV/2025-01, do TS. Lê Văn Phong, Viện Sử học, làm chủ nhiệm đã được tổ chức nghiệm thu chính thức theo Quyết định số 1806-QĐ/VHLKHXHVN ngày 14/10/2026 của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Hội đồng nghiệm thu do PGS.TS. Nguyễn Đức Minh làm Chủ tịch; PGS.TS. Nguyễn Văn Nhật làm Phó Chủ tịch; GS.TS. Nguyễn Văn Khánh và PGS.TS. Hoàng Hải Hà là hai ủy viên phản biện. Các ủy viên Hội đồng gồm TS. Trần Xuân Trí, TS. Đặng Kim Oanh và TS. Lê Thị Thu Hằng; TS. Trần Thị Quỳnh Trang Thư ký hành chính. Tham dự buổi nghiệm thu còn có lãnh đạo Viện Sử học, lãnh đạo Ban Quản lý Khoa học và hợp tác quốc tế, Ban kế hoạch tài chính của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và các thành viên thực hiện nhiệm vụ.
* Làm rõ quá trình phát triển của lâm nghiệp miền Bắc Việt Nam giai đoạn 1954-1975
Tại buổi nghiệm thu, TS. Lê Văn Phong, chủ nhiệm nhiệm vụ, đã trình bày báo cáo tổng kết, khái quát quá trình triển khai, mục tiêu, nội dung nghiên cứu và những kết quả khoa học chủ yếu đạt được. Nhiệm vụ tập trung nghiên cứu lịch sử lâm nghiệp miền Bắc Việt Nam trong giai đoạn 1954-1975, đặt trong bối cảnh miền Bắc tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời thực hiện nhiệm vụ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Trên cơ sở khảo cứu, hệ thống hóa và phân tích các nguồn tư liệu lịch sử, nhiệm vụ hướng tới làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về lâm nghiệp miền Bắc Việt Nam; những yếu tố tác động đến sự phát triển của ngành trong giai đoạn 1954-1975; chủ trương, đường lối và chính sách của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực lâm nghiệp. Đặc biệt, nghiên cứu đi sâu phân tích hệ thống tổ chức quản lý và hoạt động của lâm nghiệp miền Bắc qua hai giai đoạn 1954-1964 và 1965-1975, qua đó làm rõ những chuyển biến trong tổ chức, quản lý và thực tiễn hoạt động của ngành trước những yêu cầu khác nhau của tình hình đất nước.
Từ việc phân tích quá trình phát triển của lâm nghiệp trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể, nhiệm vụ đưa ra những nhận xét về đặc điểm lâm nghiệp miền Bắc Việt Nam giai đoạn 1954-1975; đánh giá các thành tựu đạt được, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của cả thành tựu lẫn hạn chế. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đúc kết một số bài học kinh nghiệm từ thực tiễn lịch sử, góp phần bổ sung nhận thức về lịch sử lâm nghiệp, lịch sử kinh tế và quá trình phát triển kinh tế - xã hội miền Bắc Việt Nam trong một giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử dân tộc.
* Hội đồng trao đổi, phản biện và đánh giá kết quả nghiên cứu
Sau khi nghe báo cáo của chủ nhiệm nhiệm vụ, Hội đồng tiến hành xem xét, thảo luận và đánh giá các nội dung nghiên cứu, tập trung vào mức độ đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đặt ra; cơ sở tư liệu và phương pháp nghiên cứu; tính hệ thống của các luận điểm; những kết quả và đóng góp khoa học của công trình.
Các ý kiến nhận xét, phản biện chú trọng làm rõ hơn mối quan hệ giữa bối cảnh lịch sử với quá trình hoạch định, tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách phát triển lâm nghiệp của Đảng và Nhà nước. Việc phân tích sự chuyển biến giữa hai giai đoạn 1954-1964 và 1965-1975 được đặt trong mối liên hệ với nhiệm vụ xây dựng kinh tế ở miền Bắc, yêu cầu bảo vệ miền Bắc và chi viện cho chiến trường miền Nam. Bên cạnh đó, Hội đồng xem xét cách thức đánh giá những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân, bảo đảm các nhận định được đặt trên cơ sở tư liệu và điều kiện lịch sử cụ thể.
GS.TS. Nguyễn Văn Khánh - Phản biện 1 nhận xét
PGS.TS. Hoàng Hải hà - Phản biện 2 nhận xét
Một nội dung được quan tâm là giá trị kế thừa, vận dụng những bài học kinh nghiệm từ lịch sử lâm nghiệp miền Bắc vào thực tiễn hiện nay. Trên phương diện này, nhiệm vụ không chỉ hướng tới bổ sung tri thức về lịch sử phát triển của một ngành kinh tế mà còn đặt ra yêu cầu nhận diện những kinh nghiệm có ý nghĩa đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng trong bối cảnh mới.
Các thành viên Hội đồng cũng trao đổi về khả năng phát huy kết quả nghiên cứu trong công tác nghiên cứu, giảng dạy lịch sử Việt Nam hiện đại, lịch sử kinh tế Việt Nam và lịch sử ngành lâm nghiệp; đồng thời xem xét giá trị tham khảo của công trình đối với việc xây dựng luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách phát triển lâm nghiệp bền vững.
* Giá trị khoa học và khả năng ứng dụng trong thực tiễn
Một trong những đóng góp đáng chú ý của nhiệm vụ là nghiên cứu có hệ thống về lâm nghiệp miền Bắc Việt Nam trong giai đoạn 1954-1975, một thời kỳ đặc thù với những biến đổi sâu sắc về chính trị, kinh tế, xã hội và yêu cầu tổ chức sản xuất. Việc kết hợp nghiên cứu chủ trương, chính sách với hệ thống tổ chức quản lý và hoạt động thực tiễn góp phần làm rõ hơn quá trình phát triển của ngành lâm nghiệp trong mối quan hệ với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ miền Bắc, chi viện cho miền Nam.
Với hướng tiếp cận lịch sử, nhiệm vụ góp phần bổ sung nguồn tư liệu và luận cứ khoa học về quá trình hình thành, tổ chức và phát triển lâm nghiệp miền Bắc; đồng thời cung cấp cơ sở để nhận diện những thành tựu, hạn chế và kinh nghiệm lịch sử trong quản lý, khai thác, bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng. Đây là những nội dung có ý nghĩa tham khảo đối với công tác nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và xây dựng chính sách phát triển ngành lâm nghiệp Việt Nam hiện nay.
Kết quả nghiên cứu có thể cung cấp thêm cơ sở lý luận và thực tiễn cho Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành ở Trung ương và chính quyền địa phương trong quá trình hoạch định chiến lược, xây dựng chính sách và đề xuất giải pháp phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững. Việc vận dụng những bài học lịch sử cần gắn với điều kiện thực tiễn hiện nay, yêu cầu bảo vệ và phát triển rừng, nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên, hài hòa các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường, qua đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Bên cạnh giá trị tham khảo đối với công tác hoạch định chính sách, nhiệm vụ còn góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển lâm nghiệp trong giai đoạn mới; hỗ trợ việc trao đổi, làm rõ các vấn đề liên quan đến Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên cơ sở thông tin và luận cứ khoa học.
Đặc biệt, với việc hệ thống hóa quá trình phát triển lâm nghiệp miền Bắc trong một giai đoạn lịch sử có nhiều biến động, công trình là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị đối với các viện nghiên cứu, trường đại học trong nghiên cứu và giảng dạy lịch sử Việt Nam hiện đại, lịch sử kinh tế Việt Nam và lịch sử lâm nghiệp Việt Nam. Kết quả nghiên cứu đồng thời góp phần giáo dục truyền thống cho cán bộ, nhân viên ngành lâm nghiệp, giúp nhận thức sâu sắc hơn về những đóng góp của ngành đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thế kỷ XX.
* Tiếp tục hoàn thiện sản phẩm sau nghiệm thu
Kết luận phiên nghiệm thu, Hội đồng đề nghị chủ nhiệm nhiệm vụ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến nhận xét, phản biện; tiếp tục rà soát, chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện nội dung, sản phẩm nghiên cứu theo yêu cầu của Hội đồng, đồng thời hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu theo đúng quy định hiện hành.
Việc nghiệm thu chính thức nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp Bộ “Lâm nghiệp miền Bắc Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975” đánh dấu bước hoàn thành quan trọng trong quá trình triển khai nghiên cứu, góp phần bổ sung tri thức về lịch sử lâm nghiệp Việt Nam và làm rõ hơn những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển ngành trong giai đoạn 1954-1975.
Thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Viện Sử học tiếp tục phát huy vai trò của cơ quan nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử Việt Nam, góp phần xây dựng cơ sở khoa học phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, tổng kết thực tiễn và tham vấn chính sách. Những kết quả nghiên cứu lịch sử không chỉ giúp nhận diện rõ hơn tiến trình phát triển của đất nước mà còn góp phần đúc kết kinh nghiệm, cung cấp luận cứ tham khảo cho việc hoạch định các định hướng phát triển trong giai đoạn mới.
Trên cơ sở báo cáo tổng kết, các sản phẩm khoa học và quá trình trao đổi, phản biện, Hội đồng thống nhất đánh giá nhiệm vụ đạt loại Khá. Kết quả nghiệm thu ghi nhận những nỗ lực của chủ nhiệm và nhóm nghiên cứu trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện sản phẩm nhằm nâng cao chất lượng khoa học và giá trị ứng dụng của công trình.