Nông dân - Nông nghiệp - Nông thôn là đề tài thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa và kinh tế Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử. Cuốn sách được xuất bản trên cơ sở các tham luận tại hội thảo "Nông thôn Việt Nam: Truyền thống và hiện đại" được tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu tại các Viện Nghiên cứu, các giảng viên của một số trường đại học ở hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An và một số địa phương. Tập sách được chia làm 4 phần với những chủ đề xuyên suốt từ truyền thống đến hiện đại: Phần I. Những vấn đề chung; Phần II. Dân cư và quản lý dân cư; Phần II. Kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp ở nông thôn; Phần IV. Giáo dục, khoa cử và phong tục, tập quán ở nông thôn.
Các bài viết tập trung làm rõ sự hình thành của tổ chức làng xã và việc tổ chức quản lý nông thôn trong lịch sử, về tổ chức sản xuất và một số đặc trưng của kinh tế nông thôn qua các thời kỳ, về vai trò của nông dân và nông thôn trong công cuộc bảo vệ chủ quyền quốc gia và một số hình thức hoạt động văn hóa, giáo dục ở nông thôn. Một số bài viết thể hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước và vị trí, vai trò của nông dân, nông nghiệp, nông thôn trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.