Đề tài có mã số KHXH/NV/2025-21, là nhiệm vụ khoa học cấp Bộ giai đoạn 2025–2026, do Viện Sử học chủ trì thực hiện.

Hội đồng Nghiệm thu Nhiệm vụ khoa học do TS. Trịnh Thị Hà làm Chủ nhiệm nhiệm vụ

Theo Quyết định số 1809-QĐ/VHLKHXHVN ngày 14/10/2026, Hội đồng nghiệm thu đề tài gồm các nhà khoa học, chuyên gia đến từ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Viện Nghiên cứu Hán – Nôm, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội, Viện Sử học và một số cơ sở nghiên cứu, đào tạo khác.

Đề tài tập trung nghiên cứu vai trò của hương ước trong việc quản lý các tổ chức xã hội ở làng xã đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam từ thế kỷ XVII đến nửa đầu thế kỷ XX. Đây là giai đoạn làng xã Việt Nam trải qua nhiều biến đổi, trong đó hương ước giữ vị trí quan trọng trong việc điều chỉnh các quan hệ cộng đồng và duy trì trật tự, nền nếp sinh hoạt ở nông thôn.

Trên cơ sở khảo cứu và phân tích các nguồn tư liệu, đặc biệt là tư liệu hương ước, đề tài hướng tới làm rõ những quy định liên quan đến tổ chức, hoạt động và quản lý các tổ chức xã hội trong làng xã; đồng thời tìm hiểu vai trò của hương ước trong việc điều chỉnh các mối quan hệ cộng đồng qua các thời kỳ lịch sử. Kết quả nghiên cứu của đề tài có ý nghĩa trong việc góp phần làm sáng tỏ cơ chế quản lý và vận hành của xã hội làng xã truyền thống, bổ sung những luận cứ khoa học phục vụ nghiên cứu lịch sử nông thôn, lịch sử xã hội và văn hóa làng xã Việt Nam.

Tại phiên nghiệm thu, Hội đồng tập trung xem xét nội dung, kết quả nghiên cứu, việc khai thác và xử lý tư liệu, phương pháp tiếp cận cũng như những đóng góp khoa học của đề tài. Các ý kiến phản biện, nhận xét và trao đổi chuyên môn góp phần làm rõ những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện nhằm nâng cao chất lượng công trình.

Nghiên cứu về hương ước và vai trò của hương ước trong quản lý các tổ chức xã hội làng xã có ý nghĩa đối với việc nhận diện những đặc trưng của xã hội nông thôn Việt Nam trong lịch sử. Trên cơ sở các ý kiến đóng góp của Hội đồng, chủ nhiệm và nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện công trình, góp phần bổ sung tri thức về lịch sử xã hội, văn hóa và thiết chế quản lý làng xã, phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và tìm hiểu các giá trị truyền thống của nông thôn Việt Nam.