Đoàn Chủ trì Hội thảo: Đại tá Vũ Thế Sủng, PGS.TS. Võ Xuân Vinh, PGS.TS. Trần Đức Cường, PGS.TS. Nguyễn Minh Tường

Hội thảo do PGS.TS. Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; PGS.TS. Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Sử học; PGS.TS. Nguyễn Minh Tường, Viện Sử học và Đại tá Vũ Thế Sủng, đại diện dòng họ Vũ làng Hải Bối đồng chủ trì.

Tham dự Hội thảo có đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội, Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trường Tiểu học Vũ Công Tể, các nhà khoa học đến từ Viện Sử học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Văn học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam); Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; đại diện Ban liên lạc họ Vũ, Võ Việt Nam, Câu lạc bộ Thế hệ trẻ họ Vũ - Võ Việt Nam, đại diện và đông đảo con cháu dòng họ Vũ Thế làng Hải Bối

PGS.TS. Võ Xuân Vinh - Viện trưởng Viện Sử học, phát biểu Đề dẫn Hội thảo

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS. Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Sử học, nhấn mạnh rằng việc nghiên cứu, nhận diện, tôn vinh và lan tỏa giá trị các danh nhân lịch sử, danh nhân văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới. Đây không chỉ là yêu cầu khoa học nhằm bổ sung, hoàn thiện nhận thức lịch sử mà còn góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. PGS.TS. Võ Xuân Vinh khẳng định, Thám hoa Vũ Công Tể là một trong những nhân vật tiêu biểu của lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII, có nhiều đóng góp trên các lĩnh vực chính trị, giáo dục, ngoại giao và văn hóa. Tuy nhiên, nhiều vấn đề liên quan đến thân thế, quê hương, dòng họ, trước thuật, sự nghiệp cũng như giá trị di sản của ông vẫn còn cần tiếp tục khảo cứu một cách hệ thống. Từ 28 tham luận và các ý kiến thảo luận tại Hội thảo, Ban Tổ chức kỳ vọng bổ sung thêm những cứ liệu và luận cứ khoa học để làm sáng tỏ hơn cuộc đời, sự nghiệp và đóng góp của Thám hoa Vũ Công Tể, đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy và tôn vinh di sản của ông trong đời sống văn hóa đương đại.

Ban tổ chức đã nhận được 28 tham luận,  đã tiếp cận Thám hoa Vũ Công Tể từ nhiều góc độ nghiên cứu, phản ánh tính liên ngành và chiều sâu học thuật. Trên cơ sở khai thác hệ thống sử liệu, thư tịch cổ và gia phả dòng họ, các tham luận tập trung làm rõ hơn thân thế, con người, vị trí, vai trò của Thám hoa Vũ Công Tể trong bối cảnh lịch sử Đàng Ngoài thế kỷ XVIII, đồng thời phân tích những đóng góp của ông trên các lĩnh vực chính trị, giáo dục, ngoại giao, văn hóa và xây dựng gia phong.

Ảnh: Phiên trình bày và thảo luận tại Hội thảo

Tại Hội thảo, tham luận của TS. Nguyễn Văn Tú (Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám) đã làm rõ vị trí của Thám hoa Vũ Công Tể trong truyền thống khoa bảng và hoạt động giáo dục của Văn Miếu - Quốc Tử Giám thời Lê - Trịnh, qua đó khẳng định vai trò của ông trong truyền thống khoa bảng và giáo dục Nho học thời Lê - Trịnh. Từ góc độ văn bản học và gia phả học, PGS.TS. Vũ Duy Mền (Viện Sử học) và TS. Phạm Văn Ánh (Viện Văn học) đã tập trung khảo cứu Hải Bối Vũ Công tộc phả cùng các trước thuật của Thám hoa Vũ Công Tể, góp phần làm sáng tỏ giá trị tư tưởng, văn hóa, văn học và sử liệu của nguồn tư liệu quý này. Trong khi đó, TS. Ngô Vũ Hải Hằng (Viện Sử học) phân tích những đóng góp của Vũ Công Tể với tư cách một chính trị gia tài đức và nhân cách tiêu biểu của thời Lê - Trịnh; Đại tá Vũ Thế Sủng bổ sung nhiều tư liệu về lịch sử dòng họ Vũ Hải Bối và truyền thống hiếu học, yêu nước của quê hương danh nhân.

Ảnh: Phiên trình bày và thảo luận tại Hội thảo

Tiếp cận từ góc nhìn bảo tồn và phát huy giá trị di sản, PGS.TS. Đặng Văn Bài (nguyên Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa)  đề xuất những định hướng bảo tồn di sản của Thám hoa Vũ Công Tể trên cơ sở tiếp cận văn hóa học và các quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024; PGS.TS. Đào Tố Uyên (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) nhấn mạnh ý nghĩa của việc đưa giá trị di sản danh nhân vào giáo dục lịch sử và văn hóa, góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước, ý thức gìn giữ truyền thống cho thế hệ trẻ. Các tham luận đã bổ sung nhiều tư liệu, luận cứ khoa học mới, góp phần nhận diện đầy đủ hơn thân thế, sự nghiệp và giá trị di sản của Thám hoa Vũ Công Tể, và mở ra những hướng nghiên cứu và phát huy giá trị danh nhân trong giai đoạn hiện nay.

Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến tâm huyết của các nhà khoa học và đại biểu. Phát biểu tại Hội thảo, GS.TSKH.NGND. Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Trưởng ban liên lạc họ Vũ, Võ Việt Nam, đánh giá cao chất lượng khoa học của các tham luận cũng như công tác chuẩn bị và tổ chức Hội thảo. Ông cho rằng, kết quả nghiên cứu bước đầu đã góp phần khẳng định vị trí, vai trò của Thám hoa Vũ Công Tể trong lịch sử dân tộc, đồng thời đề nghị tiếp tục mở rộng nghiên cứu về di sản vật thể và phi vật thể gắn với danh nhân; xây dựng các hình thức tôn vinh phù hợp, phát huy giá trị di sản trong giáo dục, truyền thông và đời sống văn hóa đương đại.

Nhiều ý kiến khác cũng thống nhất đánh giá Hội thảo được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, các tham luận có giá trị khoa học và thực tiễn cao. Các đại biểu đề xuất tiếp tục khảo cứu sâu hơn về cuộc đời, sự nghiệp, trước thuật, và những đóng góp của Thám hoa Vũ Công Tể đối với lịch sử dân tộc trên các lĩnh vực chính trị, giáo dục…; đồng thời đề xuất tăng cường sưu tầm, hệ thống hóa tư liệu, đẩy mạnh hoạt động truyền thông, giáo dục và tôn vinh danh nhân bằng nhiều hình thức phù hợp.

PGS.TS. Trần Đức Cường phát biểu tổng kết Hội thảo

Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS.TS. Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Viết Nam đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và những đóng góp khoa học của các nhà nghiên cứu, khẳng định các tham luận và ý kiến trao đổi đã bổ sung nhiều cứ liệu quan trọng, góp phần nhận diện toàn diện hơn thân thế, sự nghiệp, những đóng góp của ông đối với lịch sử dân tộc và những giá trị di sản lịch sử, văn hóa của Thám hoa Vũ Công Tể. Ban Tổ chức sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến để hoàn thiện kỷ yếu Hội thảo, tiếp tục nghiên cứu, công bố các kết quả mới, đồng thời phối hợp với các cơ quan, địa phương và dòng họ Vũ - Võ triển khai các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản và tôn vinh danh nhân Thám hoa Vũ Công Tể, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Một số hình ảnh Hội thảo

Các đại biểu làm lễ Dâng hương tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Đại biểu chụp ảnh tại Hội thảo